Begrippen

De woorden die je tegenkomt bij thuisbatterijen, salderen, energiecontracten en het stroomnet. Elke uitleg komt uit een van onze artikelen; daar vind je de bronnen en de details.

A

AC-gekoppeld

Een manier om een thuisbatterij aan zonnepanelen te koppelen waarbij de batterij een eigen omvormer heeft en wordt aangesloten op de wisselstroom in huis, naast de omvormer van de zonnepanelen. Zonnestroom wordt dan drie keer omgezet: naar wisselstroom, terug naar gelijkstroom om op te slaan en bij ontladen weer naar wisselstroom. Voordeel is dat je bestaande omvormer kan blijven hangen.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: DC-gekoppeld, Omvormer

B

Batterijmanagementsysteem (BMS)

Software in elke thuisbatterij die onder meer de spanning, de lading en de temperatuur bewaakt. Volgens het NIPV zet het BMS het laden en ontladen stop als het gevaarlijke omstandigheden ziet. Het is daarmee de eerste veiligheidslaag van de batterij.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: Thuisbatterij

Bruikbare capaciteit

Het deel van de capaciteit van een thuisbatterij dat je echt kunt gebruiken. Volgens de Consumentenbond gebruik je in de praktijk 85% tot 90% van de bruikbare capaciteit, en 75% tot 85% als de fabrikant de nominale capaciteit opgeeft. Twee batterijen van '10 kWh' kunnen daardoor meer dan 1 kWh per cyclus verschillen.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: Capaciteit (kWh), Vermogen (kW)

Btw-ondernemer

Wie met een thuisbatterij stroom koopt en verkoopt via de energieleverancier, kan btw-ondernemer worden en dan de btw op de batterij terugvragen. De Belastingdienst stelt onder meer als voorwaarde dat de batterij een energiemanagementsysteem heeft, dat je een dynamisch energiecontract hebt en dat je leverancier je betaalt voor teruggeleverde stroom. Je doet dan in de regel elk kwartaal aangifte en betaalt vijf jaar lang btw terug over het deel dat je privé gebruikt.

Meer in: Thuisbatterij kosten en rendement: wat kost het en wat levert het op? · Thuisbatterij

Zie ook: Dynamisch energiecontract

C

Capaciteit (kWh)

Hoeveel energie een thuisbatterij kan opslaan, uitgedrukt in kilowattuur (kWh). Volgens Milieu Centraal slaat een kleine thuisbatterij 2 kWh op, een grote ongeveer 20 kWh en een gemiddelde ongeveer 6 kWh. Veel systemen zijn modulair, zodat je later modules kunt bijplaatsen.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: Vermogen (kW), Bruikbare capaciteit

D

Day-aheadmarkt

De Europese groothandelsmarkt waar stroom een dag van tevoren wordt verhandeld. De prijs van een dynamisch energiecontract volgt deze markt. Sinds oktober 2025 wordt er per kwartier gehandeld in plaats van per uur, zodat klanten van leveranciers die overstapten 96 prijzen per dag zien in plaats van 24 (ACM). Volgens de ACM lag de gemiddelde day-aheadprijs in oktober 2026 op € 172 per MWh.

Meer in: Dynamisch energiecontract met thuisbatterij: zo werkt het · Energiecontracten

Zie ook: Dynamisch energiecontract, Negatieve stroomprijs

DC-gekoppeld

Een manier om een thuisbatterij aan zonnepanelen te koppelen waarbij panelen en batterij samen aan één hybride omvormer hangen. Stroom van de panelen kan als gelijkstroom de batterij in zonder eerst naar wisselstroom te gaan, wat een omzetting scheelt. Dit ligt voor de hand als je toch een nieuwe omvormer nodig hebt of panelen en batterij tegelijk laat plaatsen.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: AC-gekoppeld

Dubbele energiebelasting

Energiebelasting die twee keer kan worden betaald over stroom die je uit het net in een thuisbatterij laadt en later teruglevert. Na het einde van salderen wordt die belasting niet meer weggestreept, schrijft CE Delft. Over zonnestroom die je opslaat en zelf gebruikt, betaal je geen energiebelasting. Staatssecretaris Eerenberg meldde begin november 2026 een kansrijke methode om dubbele belasting vanaf 1 januari 2027 te voorkomen; op 18 november 2026 was er nog geen besluit.

Meer in: Thuisbatterij kosten en rendement: wat kost het en wat levert het op? · Thuisbatterij

Zie ook: Energiebelasting, Salderen

Dynamisch energiecontract

Een energiecontract waarbij de stroomprijs per uur of per kwartier verschilt en de groothandelsmarkt volgt. De prijzen zijn een dag van tevoren bekend en je leverancier rekent af met de meetgegevens van je slimme meter. Je draagt het prijsrisico zelf. Volgens de Energiemonitor van de ACM van augustus 2026 had 8% van de huishoudens zo'n contract.

Meer in: Dynamisch energiecontract met thuisbatterij: zo werkt het · Energiecontracten

Zie ook: Day-aheadmarkt, Slimme meter, Opslag per kWh

E

Eigen verbruik

Het deel van je zonnestroom dat je huis direct zelf gebruikt. Je berekent het als opwek min teruglevering. Volgens Milieu Centraal is dat gemiddeld 30% bij huishoudens met zonnepanelen. Deze stroom komt niet langs de meter, dus je betaalt er geen energiebelasting of leveringskosten over, ook niet na het einde van salderen.

Meer in: Einde salderingsregeling 2027: wat er verandert voor zonnepanelen · Salderen en terugleveren

Zie ook: Salderen, Terugleververgoeding

Energiebelasting

Belasting die je betaalt over stroom die je van het net haalt. Volgens de Rijksoverheid is die in 2026 11,1 cent per kWh inclusief btw voor de eerste twee verbruiksschijven. Met salderen betaalde je alleen over het saldo; vanaf 1 januari 2027 betaal je over alle stroom die je van het net haalt.

Meer in: Einde salderingsregeling 2027: wat er verandert voor zonnepanelen · Salderen en terugleveren

Zie ook: Salderen, Dubbele energiebelasting

K

Kale leveringsprijs

De stroomprijs uit je contract zonder energiebelasting en btw. Volgens de wet van 18 december 2024 (Staatsblad 2025, 17) moet de terugleververgoeding tot 1 januari 2030 minstens 50% van deze prijs zijn. Bij een kale prijs van 10 cent per kWh is de minimale vergoeding dus 5 cent.

Meer in: Einde salderingsregeling 2027: wat er verandert voor zonnepanelen · Salderen en terugleveren

Zie ook: Terugleververgoeding

L

LFP (lithium-ijzerfosfaat)

Een type lithium-ioncel met een kathode van lithium-ijzerfosfaat. Volgens het NIPV zijn LFP-cellen doorgaans stabieler en daardoor veiliger dan NMC-cellen, die een kathode van nikkel, mangaan en kobalt hebben. De Consumentenbond schrijft dat de meeste nieuwe thuisbatterijen LFP gebruiken en dat je ze heel vaak kunt opladen zonder dat ze veel slijten. Stabieler is wel iets anders dan onbrandbaar.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: Thuisbatterij

N

Negatieve stroomprijs

Een groothandelsprijs voor stroom onder nul. De ACM telde in 2026 tot begin november iets meer dan 400 uren met een negatieve prijs; onze eigen telling komt uit op 404 uren tot en met 18 november 2026, tegen 584 in heel 2025 (Kilowattwijs, onderzoek stroomprijzen 2026 en 2025). Je krijgt dan niet automatisch geld: energiebelasting en de opslag van je leverancier betaal je ook dan. Pas als de marktprijs dieper zakt dan die bedragen samen, betaal je per saldo niets of krijg je iets terug.

Meer in: Dynamisch energiecontract met thuisbatterij: zo werkt het · Energiecontracten

Cijfers uit eigen onderzoek: Stroomprijzen 2026 tot en met gisteren

Zie ook: Day-aheadmarkt, Opslag per kWh, Energiebelasting

NEN 1010

De norm voor elektrische installaties. Volgens het NIPV zijn er in Nederland, behalve de algemene eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving en NEN 1010, geen specifieke regels voor de installatie van thuisbatterijen. Een vaste thuisbatterij hoort volgens Milieu Centraal op een aparte groep in de meterkast, aangesloten volgens NEN 1010, en niet op een stopcontact.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: Stekkerbatterij, Thuisbatterij

Netto terugleververgoeding

Wat je per teruggeleverde kWh overhoudt: de terugleververgoeding min de terugleverkosten. Milieu Centraal noemt voor contracten van nu een netto vergoeding van gemiddeld rond de 1,25 cent per kWh bij de meeste leveranciers; enkele kleine leveranciers rekenen een negatief bedrag. Voor een nieuw vast contract vanaf 2027 kwamen de 10 leveranciers die op 19 november 2026 al vergoeding en terugleverkosten noemden uit op netto 0 tot 4,4 cent per kWh (Kilowattwijs, leveranciers naast elkaar). De ACM kan niet optreden tegen een netto negatieve vergoeding als zowel de vergoeding als de terugleverkosten redelijk zijn.

Meer in: Einde salderingsregeling 2027: wat er verandert voor zonnepanelen · Salderen en terugleveren

Cijfers uit eigen onderzoek: Leveranciers naast elkaar (november 2026)

Zie ook: Terugleververgoeding, Terugleverkosten

Noodstroomfunctie

Een functie waarmee een thuisbatterij het huis van stroom voorziet bij een stroomstoring. Dat is niet standaard, schrijft de Consumentenbond. Zonder deze functie schakelt het systeem bij uitval van het net uit, net als zonnepanelen. Laat op de offerte zetten welke groepen blijven werken en hoe het omschakelen gaat.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: Thuisbatterij

O

Omvormer

Een apparaat dat gelijkstroom omzet in wisselstroom en andersom. Zonnepanelen en batterijen werken met gelijkstroom, je huis en het net met wisselstroom (NIPV). Sommige thuisbatterijen hebben een ingebouwde omvormer, andere sluit je aan op de omvormer die je al voor je zonnepanelen hebt.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: AC-gekoppeld, DC-gekoppeld

Opslag per kWh

Het bedrag dat een leverancier bij een dynamisch energiecontract per kWh bovenop de marktprijs rekent, ook wel inkoopvergoeding genoemd. Je betaalt het op elke kWh, ook op goedkope momenten. Daardoor is het verschil tussen een goedkoop en een duur moment op je rekening kleiner dan op de groothandelsmarkt. Op 19 november 2026 noemden 16 van de 27 leveranciers met een dynamisch contract hun opslag op de eigen site: 0,83 tot 2,53 cent per kWh inclusief btw (Kilowattwijs, leveranciers naast elkaar).

Meer in: Dynamisch energiecontract met thuisbatterij: zo werkt het · Energiecontracten

Cijfers uit eigen onderzoek: Leveranciers naast elkaar (november 2026)

Zie ook: Dynamisch energiecontract, Negatieve stroomprijs

S

Salderen

Een regeling waarbij je energieleverancier de stroom die je teruglevert aftrekt van de stroom die je afneemt. Lever je in een jaar 2.000 kWh terug en neem je 2.500 kWh af, dan betaal je alleen voor 500 kWh. De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027; dat staat in de wet van 18 december 2024 (Staatsblad 2025, 17).

Meer in: Einde salderingsregeling 2027: wat er verandert voor zonnepanelen · Salderen en terugleveren

Zie ook: Terugleververgoeding, Energiebelasting, Eigen verbruik

Slimme meter

De meter die bij een dynamisch energiecontract de meetgegevens per uur of per kwartier levert. Je leverancier rekent daarmee achteraf af. Voor een dynamisch contract heb je dus een slimme meter nodig.

Meer in: Dynamisch energiecontract met thuisbatterij: zo werkt het · Energiecontracten

Zie ook: Dynamisch energiecontract

Stekkerbatterij

Een thuisbatterij die je in een stopcontact steekt in plaats van hem op een eigen groep in de meterkast te laten aansluiten. Milieu Centraal vindt stekkerbatterijen nog geen aanrader en wijst op brandrisico: stroom kan via het net en de batterij tegelijk in één groep komen, waardoor de bedrading in de muur te warm kan worden. Ook de brandweer noemt de stekkerbatterij een zorgenkindje.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: NEN 1010, Thuisbatterij

T

Terugleverkosten

Kosten die je energieleverancier rekent omdat die jouw zonnestroom moet afnemen en verkopen, vaak op momenten dat stroom weinig waard is. De ACM concludeerde in december 2025 dat ze niet onredelijk hoog zijn en verwacht dat ze vanaf 2027 dalen. Vanaf 2027 moeten leveranciers ze op de factuur weergeven als bedrag in euro per teruggeleverde kWh (Staatscourant 2026, 28208). Op 19 november 2026 rekenden 13 leveranciers bij vaste en variabele contracten 2,24 tot 17,02 cent per teruggeleverde kWh inclusief btw, en 7 een staffel (Kilowattwijs, leveranciers naast elkaar).

Meer in: Einde salderingsregeling 2027: wat er verandert voor zonnepanelen · Salderen en terugleveren

Cijfers uit eigen onderzoek: Leveranciers naast elkaar (november 2026)

Zie ook: Netto terugleververgoeding

Terugleververgoeding

Het bedrag dat je energieleverancier betaalt voor stroom die je teruglevert. Vanaf 1 januari 2027 komt die vergoeding in de plaats van salderen. De wet spreekt van een redelijke vergoeding, die voor huishoudens met een kleine aansluiting gemiddeld over een maand niet negatief mag zijn en tot 1 januari 2030 minstens 50% van de kale leveringsprijs moet zijn (Staatsblad 2025, 17). Wat er na 2030 geldt, staat nog niet vast.

Meer in: Einde salderingsregeling 2027: wat er verandert voor zonnepanelen · Salderen en terugleveren

Zie ook: Salderen, Kale leveringsprijs, Netto terugleververgoeding

Terugverdientijd

De tijd die het duurt voordat een aankoop zichzelf heeft terugbetaald, ongeveer de aanschafprijs gedeeld door het jaarlijkse voordeel. In de praktijkproef van Vereniging Eigen Huis schatte CE Delft de terugverdientijd van een thuisbatterij op 6,5 tot 22 jaar, terwijl een batterij volgens dezelfde studie 10 tot 15 jaar meegaat. Terugverdienen is dus niet zeker.

Meer in: Thuisbatterij kosten en rendement: wat kost het en wat levert het op? · Thuisbatterij

Zie ook: Eigen verbruik, Thuisbatterij

Thuisbatterij

Een oplaadbare lithium-ionaccu achter je elektriciteitsmeter. Hij laadt als je zonnepanelen meer opwekken dan je huis gebruikt en ontlaadt als je huis later stroom vraagt. Daarvoor zijn de accu, een omvormer en een regeling nodig die bepaalt wanneer er geladen en ontladen wordt. Een batterij maakt geen stroom en bespaart geen energie: hij verschuift stroom in de tijd.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: Capaciteit (kWh), Omvormer, Batterijmanagementsysteem (BMS)

Tijdsafhankelijk nettarief

Een nettarief dat afhangt van hoeveel en wanneer je stroom afneemt. Volgens een ontwerpbesluit van de ACM van 8 oktober 2026 betalen huishoudens vanaf 1 januari 2029 ongeveer twee derde van het transporttarief op die manier. Het definitieve besluit volgt nog.

Meer in: Thuisbatterij kosten en rendement: wat kost het en wat levert het op? · Thuisbatterij

V

Vermogen (kW)

Hoe snel een thuisbatterij kan laden of ontladen, uitgedrukt in kilowatt (kW). Een batterij van 10 kWh met een vermogen van 2,5 kW is na ongeveer vier uur vol of leeg. Met een groter vermogen kan de batterij in korte tijd meer leveren, bijvoorbeeld als de inductieplaat en de wasmachine tegelijk aanstaan.

Meer in: Hoe werkt een thuisbatterij? Uitleg van opslag tot omvormer · Thuisbatterij

Zie ook: Capaciteit (kWh), Bruikbare capaciteit